Testament geen overbodige luxe

Het is een misverstand dat het door de invoering van het nieuwe erfrecht niet meer nodig is om een testament op te maken. Toch zeker bij wat grotere vermogens blijft een testament een absolute ‘must’. Ook moet u denken aan een uitsluitingsclausule. Welk testament kiest u dan?

Wettelijke verdeling

Het nieuwe erfrecht kent de wettelijke verdeling als algemeen geldende vererving van nalatenschappen. De langstlevende ouder wordt daardoor bij overlijden van de andere ouder verzorgd achtergelaten. De kinderen worden daarbij als het ware buitenspel gezet en krijgen slechts een vordering, die pas bij overlijden van de andere ouder volledig opeisbaar is. Dat betekent echter niet dat een testament nu een overbodig luxe zou zijn. Een van de belangrijke voordelen van een testament is dat de erflater zo in staat is om hetzelfde resultaat te bereiken, maar dan veel fiscaalvriendelijker.

Nadelen. Bij een wettelijke verdeling wordt het nagelaten vermogen voorzover het betreft het erfdeel van de langstlevende ouder, nog steeds tweemaal met erfbelasting belast: de eerste keer bij deze ouder en de tweede maal bij de kinderen. Daarnaast vallen de waardestijgingen van de gehele nalatenschap in het vermogen van de langstlevende ouder; bij diens overlijden zijn de kinderen hierover dus erfbelasting verschuldigd.

Vruchtgebruiktestament

Door tijdig een zogenaamd ‘vruchtgebruiktestament’ op te maken, kan een aanzienlijke besparing van erfbelasting worden behaald. In zo’n testament wordt door de ene ouder aan de andere ouder het vruchtgebruik van de nalatenschap gelegateerd. Dit betekent dat de kinderen al eigenaar van de nalatenschap worden, maar met de beperking dat de langstlevende ouder het vermogen van de nalatenschap tijdens zijn leven nog naar eigen goeddunken kan aanwenden.

Bij het overlijden van de langstlevende ouder vervalt het vruchtgebruik en wordt het zogenaamde bloot eigendom van de kinderen in één klap hun volle eigendom, zonder dat zij daarover erfbelasting verschuldigd zijn. Als extra voordeel geldt dat ook de tussentijdse waardestijgingen van het vermogen onbelast door de kinderen verkregen worden.

Tip. Zo’n vruchtgebruiktestament is dus een vorm van estate planning, want het vermogen gaat fiscaalvriendelijk over naar de kinderen. Meermalen wordt dan ook achteraf geconstateerd dat het jammer is dat de erflater geen testament had gemaakt. Dit had de erfgenamen een behoorlijk bedrag aan erfbelasting kunnen schelen.

Met keuzemogelijkheid

Hoge vrijstelling opvullen. Voorts biedt zo’n vruchtgebruiktestament ook de mogelijkheid om optimaal gebruik te maken van de hoge vrijstelling van erfbelasting voor de langstlevende ouder. Om deze vrijstelling ‘op te vullen’ kan gebruikgemaakt worden van een daartoe in het testament vastgelegde keuzemogelijkheid. Die keuze betreft dan met name de goederen die nauwelijks in waarde stijgen en die vervolgens via een schenkingsplan belastingvrij aan de kinderen geschonken kunnen worden.

Schenkingsplan. Ter verdere besparing van erfbelasting kan namelijk vervolgens een schenkingsplan opgesteld worden. Dit zijn dan zogenaamde ‘papieren’ schenkingen, die al tijdens het leven van de ouder aan de kinderen gedaan worden. ‘Papieren’ betekent dat de geschonken bedragen pas daadwerkelijk uitbetaald worden bij overlijden van de langstlevende ouder. Zij vormen tot dan toe slechts niet-opeisbare schulden in de nalatenschap en drukken zo de erfdelen van de kinderen en dus de verschuldigde erfbelasting.

Een aardige bijkomstigheid is dat de kinderen over de rente die door de ouder(s) over deze schulden wordt betaald, geen belasting hoeven te betalen. Op zich ook weer een bouwsteentje in het gebouw van de belastingvrije vermogensoverheveling tussen de generaties.

Conclusie

Een vruchtgebruiktestament met keuzemogelijkheid, eventueel gecombineerd met een schenkingsplan, kan een aanzienlijke besparing van erfbelasting opleveren.

De uitsluitingsclausule

Veel ouders gunnen hun kinderen graag een voordeel bij overlijden, maar willen niet dat vervolgens na een echtscheiding de ex-echtgenoten/ex-partners van hun kinderen recht hebben op de helft hiervan.
Dit gebeurt als uw kind in algehele gemeenschap van goederen is gehuwd of zal huwen. Of als er weliswaar huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt maar deze een regeling inhouden waarbij bij echtscheiding het een en ander wordt verrekend. In uw testament is bepaald dat het hetgeen uw kinderen erven niet zal vallen in een (huwelijks)gemeenschap waarin uw kind is gehuwd of ooit gehuwd zal zijn, zodat bij een echtscheiding van uw kind de erfenis niet in de verdeling tussen uw kind en diens ex wordt betrokken. Een en ander geldt ook voor het geval uw kind als partner is geregistreerd (niet te verwarren met een samenlevingscontract). Bij een samenlevingscontract kan het spelen als daarin een verrekenbeding bij uit elkaar gaan is opgenomen, dat aangeeft dat dan alle vermogen van de partners tussen hen verdeeld zal worden. Dit komt overigens weinig voor.

Nadere inlichtingen ? Bel mr. K.J.M. Schretlen, 0492-370090

Dowload hier de quick scan nalatenschapsplanning