TWEETRAPSTESTAMENT

In twee stappen erven: oftewel bij het overlijden van de eerste ouder geen erfbelasting betalen

De mogelijkheid om in twee trappen te erven via het zogenaamde ‘tweetrapstestament’? Hoe gaat dat dan ?

Wettelijke verdeling onvoordelig

In het nieuwe erfrecht is standaard de ‘wettelijke verdeling’ opgenomen. Deze wettelijke verdeling pakt echter niet altijd voordelig uit. De wettelijke verdeling komt er kort gezegd op neer dat de achterblijvende ouder en ieder kind, een gelijk deel erven. De kinderen krijgen echter alleen een vordering ter grootte van hun erfdeel, die pas bij overlijden van de langstlevende ouder uitgekeerd wordt. De kinderen zullen over deze vordering vaak wel enige erfbelasting moeten betalen.

Zonde van het geld. Het risico bestaat dat alles door de langstlevende ouder wordt ‘opgegeten’ en er dus niets meer aan de kinderen uit te keren is. Dan is het natuurlijk zonde van het geld dat er bij het eerste overlijden toch erfbelasting moet worden betaald.

Is er een mogelijkheid om deze erfbelasting te vermijden en toch de wens tot verzorging te realiseren? Ja, door een zogenaamde ‘tweetrapsmaking’ op te laten stellen.

Tweetrapsmaking

Dit is een testament waarin de langstlevende ouder als enig erfgenaam aangewezen wordt. Vervolgens zijn bij overlijden van de langstlevende ouder, de kinderen erfgenaam van dezelfde nalatenschap of van wat daar nog van over is.

Ook een buitenlander kan zo'n door een Nederlandse notaris opgesteld testament maken door daarin een rechtskeuze voor het Nederlandse recht op te nemen. Fiscaal heeft dit dan, mits aan een aantal voorwaarden voldaan is, dezelfde hieronder beschreven voordelen als bij een Nederlander met zo'n testament.

Hoge partnervrijstelling. Door de hoge vrijstelling erfbelasting voor de langstlevende ouder van € 600.000,- zal hij bij een ‘doorsnee’ vermogen, geen erfbelasting kwijt zijn. Bij het tweede overlijden is vervolgens te bezien of er voor de kinderen nog iets uit de eerste nalatenschap overgebleven is. Dan pas ontvangen zij dat restant en dan pas zijn zij daarover eventueel alsnog erfbelasting verschuldigd.

Een voorbeeld ter toelichting:

De ouders zijn in gemeenschap van goederen getrouwd en hebben twee kinderen. Er is een huis van € 350.000,- en een hypotheek van € 80.000,--.

Wettelijke verdeling. Bij overlijden van een ouder bedraagt de nalatenschap de helft van de huwelijksgoederengemeenschap, dit is € 135.000,-. Dit gaat naar langstlevende ouder, die dan 65 jaar is. Ieder kind krijgt een vordering van € 45.000,- op de langstlevende ouder. Deze vordering is fiscaal € 23.400,- waard. Daarover zijn zij ieder direct € 440,- aan erfbelasting verschuldigd. En zij moeten nog maar afwachten of zij iets zullen ontvangen. Deze erfbelasting moet worden voorgeschoten door de langstlevende ouder, die dit dus direct in zijn portemonnee voelt.

Testament met tweetrapsmaking. De langstlevende ouder erft de gehele nalatenschap in eerste instantie en betaalt vanwege de hoge vrijstelling geen erfbelasting.

Tien jaar later overlijdt deze ouder en laat nog een vermogen van € 76.000,- na. De helft hiervan is toe te rekenen aan de nalatenschap van de eerstoverleden ouder. De rest van deze nalatenschap is besteed, dan wel onbelast geschonken aan de kinderen. De nalatenschap van de tweede ouder bedraagt dus € 38.000,-. De kinderen erven krachtens het testament nu ieder tweemaal € 19.000,- uit twee nalatenschappen. Hierover betalen zij, vanwege de vrijstelling van € 19.000,- per kind per nalatenschap, geen erfbelasting. Daarbij krijgen zij boter bij de vis en ontvangen hun erfdeel ook daadwerkelijk.

Let op. Een keerzijde van de tweetrapsmaking is dat hierdoor geen fiscale keuzes meer gemaakt kunnen worden. Indien het ouderlijk vermogen flink in waarde toeneemt of de ouder daarop niet inteert, zijn die keuzemogelijkheden van belang voor de kinderen om erfbelasting te besparen.

Nadere inlichtingen ? Bel mr. K.J.M. Schretlen, 0492-370090

De tweetrapsmaking: wel of niet ?

Wettelijke verdeling of oude testamenten

In het wettelijke erfrecht is standaard de ‘wettelijke verdeling’ opgenomen. Deze regeling is van toepassing als u geen testament heeft gemaakt. Deze wettelijke verdeling pakt echter niet altijd voordelig uit. De wettelijke verdeling komt er kort gezegd op neer dat de achterblijvende ouder en ieder kind, een gelijk deel erven. De kinderen krijgen echter alleen een vordering ter grootte van hun erfdeel, die pas bij overlijden van de langstlevende ouder uitgekeerd wordt. De kinderen zullen over deze vordering vaak wel enige erfbelasting moeten betalen.

In testamenten die zijn gemaakt vóór 2003 is vaak een regeling gemaakt die lijkt op de wettelijke verdeling ("ouderlijke boedelverdeling"). Hiervoor geldt hetzelfde.

Tweetrapsmaking

Dit is een testament waarin de langstlevende ouder als enig erfgenaam aangewezen wordt. Vervolgens zijn bij overlijden van de langstlevende ouder, de kinderen erfgenaam van zowel de nalatenschap van de eerststervende als de langstlevende ouder, of van wat daar nog van over is. De kinderen krijgen bij het tweede overlijden de nalatenschappen van hun beide ouders, en benutten per kind tweemaal de vrijstelling ad € 19.114.

Hoge partnervrijstelling: voordeel.

Door de hoge vrijstelling van erfbelasting voor de langstlevende ouder van € 603.600,- zal hij/zij bij een ‘doorsnee’ vermogen, geen erfbelasting kwijt zijn. Bij het tweede overlijden is vervolgens te bezien of er voor de kinderen nog iets uit de eerste nalatenschap overgebleven is. Dan pas ontvangen zij dat restant en dan pas zijn zij daarover eventueel alsnog erfbelasting verschuldigd.

Belasting bij het tweede overlijden: nadeel

De wettelijke verdeling is vaak fiscaal gunstiger voor de kinderen. Er moet vaak weliswaar erfbelasting worden betaald bij het eerste overlijden, bij het tweede overlijden mogen de kinderen de gehele nominale vordering (die zij kregen bij het eerste overlijden) aftrekken van hetgeen zij dan erven. Bij het eerste overlijden is echter niet belasting betaald over de hele vordering: de renteloze vordering is afgewaardeerd. Een renteloze vordering is immers minder waard dan een vordering die vermeerderd wordt met rente.

Afweging

Of een tweetrapstestament een goede keuze is voor u, hangt af van de omvang én de samenstelling van uw vermogen, of u in gemeenschap van goederen bent gehuwd, en hoeveel kinderen u heeft. Daarnaast maken twee stellen, met precies dezelfde (bovengenoemde) omstandigheden, soms toch een verschillende keuze: wel of geen tweetrap.

De afweging moet namelijk worden gemaakt, en deze keuze is persoonlijk:

Kiest u voor een tweetrap, dan hoeft de overblijvende partner (meestal) geen erfbelasting te betalen, máár de belasting wordt als het ware doorgeschoven naar de kinderen. Het ene echtpaar geeft de kwestie van de erfbelasting van de kinderen prioriteit; het andere legt de nadruk op de financiële positie van de overblijvende echtgenote/ echtgenoot, en maakt een tweetrapstestament.

Nog andere opties

Tenslotte is het ook nog mogelijk om een derde optie te kiezen: een keuzetestament (ook wel: combitestament). Bij een dergelijk testament wordt aan de overblijvende partner op dat moment de keuze gelaten: nu al afrekenen met de belasting, ten behoeve van de kinderen later, of niet.

Nadere inlichtingen ? Bel mr. K.J.M. Schretlen, 0492-370090